Loading...
Loading...
Prawo i finanse B2B
Jeśli kontrahent nie zapłacił faktury w terminie, masz prawo naliczyć odsetki ustawowe za opóźnienie — bez żadnej dodatkowej umowy ani wezwania. Sprawdź aktualne stawki obowiązujące w 2026 roku, dowiedz się, kiedy i jak je naliczyć, oraz skorzystaj z bezpłatnego kalkulatora.
Wysokość odsetek ustawowych jest powiązana ze stopą referencyjną Narodowego Banku Polskiego. Poniżej znajdziesz wszystkie trzy rodzaje odsetek obowiązujące w 2026 roku.
| Rodzaj | Stawka | Podstawa prawna | Formuła |
|---|---|---|---|
| Odsetki ustawowe (kapitałowe) | 9,25% | art. 359 § 2 KC | stopa referencyjna NBP (5,75%) + 3,5 p.p. |
| Odsetki ustawowe za opóźnienie | 11,75% | art. 481 § 2 KC | stopa referencyjna NBP (5,75%) + 6 p.p. |
| Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych | 15,75% | art. 7 ust. 1 ustawy z 8 marca 2013 r. | stopa referencyjna NBP (5,75%) + 10 p.p. |
Oblicz odsetki dla swojej faktury
Wprowadź kwotę i daty — wynik w kilka sekund.
Odsetki ustawowe za opóźnienie to ustawowe wynagrodzenie za korzystanie z cudzego pieniądza bez zgody właściciela — w praktyce: za każdy dzień, w którym kontrahent nie płaci Ci za wykonaną usługę lub dostarczone towary. Podstawą prawną jest art. 481 Kodeksu cywilnego: wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, nawet jeśli nie poniósł żadnej szkody i nawet jeśli opóźnienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od dłużnika.
W obrocie między przedsiębiorcami (B2B) zastosowanie mają zazwyczaj wyższe odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych, uregulowane w ustawie z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Obejmują one wszystkie transakcje, w których obie strony są przedsiębiorcami lub podmiotami publicznymi, a przedmiotem świadczenia jest odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług.
Ważne jest rozróżnienie: odsetki ustawowe (kapitałowe) z art. 359 KC dotyczą sytuacji, gdy strony chcą oprocentować np. udzieloną pożyczkę, ale nie ustaliły konkretnej stawki. Odsetki za opóźnienie z art. 481 KC nalicza się automatycznie od dnia następującego po upływie terminu płatności — nie jest potrzebna żadna klauzula umowna ani wcześniejsze wezwanie do zapłaty.
kwota należności × (stawka odsetkowa / 365) × liczba dni opóźnieniaPrzykład:
10 000 PLN × (15,75% / 365) × 30 = 10 000 × 0,000431507 × 30 = 129,45 PLNKwota odsetek za 30 dni: 129,45 PLN brutto
Zamiast liczyć ręcznie, skorzystaj z naszego bezpłatnego kalkulatora odsetek ustawowych — wynik uzyskasz w kilka sekund. Kalkulator odsetek ustawowych
Od pierwszego dnia po upływie terminu płatności wskazanego na fakturze lub w umowie. W transakcjach handlowych między przedsiębiorcami termin płatności nie może przekraczać 60 dni, a w przypadku podmiotów publicznych — 30 dni. Jeśli kontrahent nie zapłaci w terminie, masz prawo do odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych (15,75% w 2026 r.) bez żadnych dodatkowych formalności.
Jeśli sprzedajesz towar lub świadczysz usługę osobie fizycznej (B2C), możesz naliczyć odsetki ustawowe za opóźnienie na podstawie art. 481 KC (11,75% w 2026 r.). Zasada jest taka sama — odsetki przysługują od dnia następnego po terminie płatności, bez konieczności wykazywania szkody.
Oprócz odsetek, w transakcjach handlowych B2B przysługuje Ci ryczałtowa rekompensata za koszty odzyskiwania należności: 40 EUR (dla wierzytelności do 5 000 PLN), 70 EUR (od 5 000 PLN do 50 000 PLN) lub 100 EUR (powyżej 50 000 PLN). Jest to niezależne od kwoty odsetek i przysługuje automatycznie po upływie terminu płatności.
Prawo do odsetek ustawowych za opóźnienie nie wymaga żadnego zapisu w umowie. Wynika bezpośrednio z przepisów. Co więcej, jeśli kontrakt przewiduje odsetki niższe niż ustawowe, taka klauzula jest bezskuteczna — zawsze przysługują Ci co najmniej odsetki ustawowe. Aby sformalizować żądanie, możesz skorzystać z generatora wezwania do zapłaty lub wystawić notę odsetkową.
Stosuje się je wtedy, gdy strony chcą oprocentować świadczenie pieniężne (np. pożyczkę lub kaucję), ale nie ustaliły konkretnej stawki w umowie. Nie dotyczą automatycznie opóźnionych faktur — te regulują odsetki za opóźnienie. Stawka wynosi stopę referencyjną NBP powiększoną o 3,5 punktu procentowego.
art. 359 § 2 Kodeksu cywilnego
To podstawowe odsetki za nieterminową płatność, przysługujące wierzycielowi automatycznie od dnia następnego po terminie płatności. Mają zastosowanie do wszystkich zobowiązań pieniężnych — w tym faktur B2C oraz faktur B2B, które nie są objęte ustawą o transakcjach handlowych. Stawka to stopa referencyjna NBP powiększona o 6 punktów procentowych.
art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego
Najwyższa z ustawowych stawek — przeznaczona dla obrotu B2B. Obejmuje wszystkie odpłatne transakcje dostawy towarów lub świadczenia usług między przedsiębiorcami. Stawka jest wyższa celowo: ma skłaniać firmy do terminowego regulowania zobowiązań wobec partnerów biznesowych. Wynosi stopę referencyjną NBP powiększoną o 10 punktów procentowych.
art. 7 ust. 1 ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
W 2026 roku stopa referencyjna NBP wynosi 5,75%. Oznacza to: odsetki ustawowe kapitałowe — 9,25% (5,75% + 3,5 p.p.), odsetki ustawowe za opóźnienie — 11,75% (5,75% + 6 p.p.), odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych — 15,75% (5,75% + 10 p.p.). Stawki zmieniają się wraz ze zmianami stopy referencyjnej NBP.
Tak. Odsetki ustawowe za opóźnienie przysługują automatycznie od dnia następnego po upływie terminu płatności — bez konieczności wzywania dłużnika do zapłaty, bez żadnej klauzuli w umowie i bez wykazywania szkody. Wezwanie do zapłaty jest jednak dobrą praktyką, bo formalizuje Twoje roszczenie i może przyspieszyć uregulowanie należności.
Odsetki ustawowe za opóźnienie (11,75%) stosuje się do wszystkich opóźnionych płatności — zarówno B2C, jak i B2B poza ustawą o transakcjach handlowych. Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych (15,75%) to wyższa stawka, przeznaczona wyłącznie dla relacji B2B, gdzie obie strony są przedsiębiorcami lub podmiotami publicznymi, a przedmiotem jest odpłatna dostawa towarów lub usług.
Od dnia następującego po terminie płatności wskazanym na fakturze lub w umowie. Jeśli termin nie został ustalony, przepisy o transakcjach handlowych przewidują domyślny termin 30 dni od daty doręczenia faktury lub spełnienia świadczenia — i od dnia 31. naliczasz odsetki. Odsetki nalicza się za każdy dzień opóźnienia, łącznie z dniem uregulowania należności.
Nie. Odsetki za opóźnienie mają charakter odszkodowawczy — nie są wynagrodzeniem za dostawę towarów ani świadczenie usług, więc nie podlegają opodatkowaniu VAT. Wystawia się je w formie noty odsetkowej (nie faktury VAT). Nota odsetkowa powinna zawierać: dane stron, kwotę należności głównej, stawkę odsetek, liczbę dni opóźnienia i wyliczoną kwotę odsetek.
Najpierw wyślij przypomnienie o przeterminowanej płatności — wiele firm ureguluje należność po pierwszym kontakcie. Jeśli to nie wystarczy, wystaw notę odsetkową i wezwanie do zapłaty. Skorzystaj z naszego generatora wezwania do zapłaty, żeby w kilka minut przygotować dokument zgodny z przepisami. W przypadku braku reakcji możesz skierować sprawę do sądu w trybie elektronicznego postępowania upominawczego (e-sąd).
Terminovo pilnuje każdej Twojej faktury. Gdy termin minie, wysyła klientowi przypomnienie — z aktualną kwotą odsetek. Zacznij za darmo, bez karty. Bo lepiej dostać pieniądze teraz niż na sali sądowej.
Oblicz odsetki za darmoMasz już dość ręcznego naliczania? Załóż konto i zautomatyzuj odsetki i przypomnienia